ÇOCUKLARDA ASTIM ATAĞINI TETİKLEYİCİ FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ
Akut astım atakları, çocukluk çağındaki hastane başvuruları ve yatışı için en 
yaygın nedenlerden biridir. Astım atağı nedeni ile hastane başvurusu olan astımlı 
hastalar gelecekteki ataklar için daha yüksek risk altındadır ve herhangi bir ciddi akut 
atak yaşamı tehdit edici solunum yetmezliğine kadar ilerleyebilir. Astım ataklarının 
önlenmesi hastanın akciğer fonksiyon kaybı gibi morbiditelerin engellenmesi, 
kendisinin ve ailesinin yaşam kalitesinin yükseltilmesi ve maddi yükün azaltılması 
açısından önemlidir. Erişkin hastalardaki astım atak tetikleyicileri ile çok sayıda 
çalışma bulunurken, çocukluk çağında astım atağı ile başvuran hastalarda tetikleyici 
faktörler ile ilgili sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışma ile çocukluk 
çağında astım atağı tetikleyici faktörlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları 
Hematoloji Onkoloji Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Alerji polikliniğinde 
astım tanısı almış ve en az 1 yıldır astım tanısı ile takip edilen 2-18 yaş arasında, 
hastanemiz acil ve alerji polikliniklerine akut astım atağı ile başvuran hastalar 
incelenmiştir. Hastaların sosyodemografik özellikleri, yaşanılan ev koşulları, atak 
öncesi durumları ve tedavi-takip uyumları sorgulandı. Başvurudaki atak şiddeti, 
laboratuvar veriler ve vital bulguları kaydedildi. Çalışmamız kesitsel bir çalışmadır.
Çalışma kriterlerimize uygun 211 hasta incelenmiştir. Çalışmamıza katılan 
hastaların 132’si (%62,6) erkektir. Hastaların 149’unda (%70,6) olası tetikleyici 
faktör olarak solunum yolu enfeksiyonu saptanmış olup tüm yaş grupları, ırk, 
mevsim ve cinsiyette en sık etkendir. Diğer tetikleyiciler incelendiğinde hastaların 
55’inde (%26) irritan madde, 142’sinde (%67,2) sigara, 50’sinde (%23,6) alerjen 
maruziyeti, 30’unda (%14,2) stres faktörleri saptanmıştır. Otuz yedi hastada (%17,5) 
enfeksiyon ve irritan maruziyeti, 34’ünde (%16,1) enfeksiyon ve alerjen maruziyeti, 
21’inde (%9,9) enfeksiyon ve stres, 102’sinde (%48,3) enfeksiyon ve sigara, 
12’sinde (%5,6) alerjen ve irritan maruziyeti, 29’unda (%13,7), 38’ sinde (%18) 
irritan madde ve sigara, 18’inde (%8,5) sigara ve stres, 8’inde (%3,7) stres ve alerjen 
maruziyeti birlikte bulunmuştur.
Çalışmamızda orta/ağır ataklarda solunum yolu enfeksiyonunun tetikleyici 
olma sıklığının hafif ataklardan daha yüksek olduğu gözlenmiştir (p:0,030). Atak 
öncesi alerjen maruziyeti bulunan hastalarda ise hafif atakların daha sık olduğu 
saptanmıştır (p:0,041). Astım ilaçlarını düzenli kullanmayan hastalarda alerjen 
maruziyetinin daha sık etken olduğu saptanmıştır (p:0,030). Okula giden hastalarda 
alerjen maruziyetinin daha fazla olduğu saptanmıştır (p:0,021). 
 
 Astım ataklarında tetikleyici faktörlerin bilinmesi gerekli önlemlerin alınarak 
atakların önlenmesi, atak şiddetinin azaltılması, ilerleyen yıllarda akciğer fonksiyon 
kaybı gelişiminin önlenmesi ve hasta ve ailesinin maddi/ manevi yaşam kalitesinin 
artması açısından önemlidir.
Anahtar sözcükler: astım, atak, tetikleyici faktörle